,,Jeżeli chcesz powiększyć tekst na stronie - użyj Ctrl + scroll."


Wprowadzenie do tradycji rodu Iizasa - Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū

Tradycja rodu Iizasa znana bardziej pod nazwą Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū, to jedna z najstarszych japońskich klasycznych i kompleksowych szkół wojennych (jap. sōgō bujutsu). Obecnie uczy ona umownych form walki (jap. kata), mających na celu naukę walki: mieczem typu katana (jap. ken-jutsu), mieczem krótkim (jap. kodachi-jutsu), dwoma mieczami (jap. ryō-tō), włócznią (jap. sō-jutsu), japońską bronią drzewcową zbliżoną do europejskiej glewii (jap. naginata-jutsu), kijem (jap. bō-jutsu) oraz naukę szybkiego dobywania miecza typu katana (jap. iai-jutsu). Dodatkowo, aby w pełni zamanifestować przekaz tej tradycji - zawsze uczącej utylitarnych umiejetności, w Laboratorium Kobudō działającym w ramach Instytutu Japońskich Tradycji Aikibudō - Kobudō oprócz ww. kata uczy się form walki wynikających z analizy (jap. bunkai) tych kata pod względem ich użyteczności w realnym starciu oraz prowadzi się trening duchowy, pomijany dzisiaj przez większość nauczycieli tej szkoły, a pierwotnie będącym jej integralną częścią, jak to zostanie wykazane.

Konieczność działań mających na celu powrót do źródeł przekazu szkoły Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū wynika z jej trudnej historii, która opisana została poniżej.

Według ,,Kronik japońskich” (jap. Nihongi, alias Nihon-shoki) z roku 720 w wyniku krwawienia poćwiartowanego ciała Kagutsuchi-no-kami, zabitego przez rozgniewanego Izanagi-no-Ōkami, narodziło się wiele Duchów (jap. Kami). Jednm z nich był Iha-saku-no-kami, którego podaje się za ojca Futsu-nushi-no-Ōkami (alias Futsu-nushi-no-mikoto, Futsu-nushi-no-kami, Katori-Ōkami, Katori-Daijn). Inna część Nihongi podaje, że Futsu-nushi-no-Ōkami był synem dzieci Iha-saku-ne-saku-no-kami: Iha-tsutsu-no-wo i Iha-tsutsu-no-me. Za tą druga wersją przemawia fakt, że na terenie sanktuarium Katori (jap. Katori-jingū) założonym w roku 643 p.n.e. i poświęconym dla Futsu-nushi-no-Ōkami, znajduje się Sosa-jinja - kapliczka (jap. massha) poświecone Iha-tsutsu-no-wo-no-kami oraz Iha-tsutsu-no-me-no-kami, jako rodzicom Futsu-nushi-no-Ōkami.

Kroniki dalej podają, że po nieudanych dwóch misjach mających przygotować miejsce na ziemi dla Ninigi-no-mikoto (alias Ame-nigishi-kuni-nigishi-amatsuhiko-hiko-ho-no-ninigi-no-mikoto) - wnuka (po mieczu) Amaterasu-Ōmikami, zwołano pod przewodnictwem Takami-musubi-no-kami (dziadka Ninigiego po kądzieli) naradę, na której wybrano na nowego posłańca Futsu-nushi-no-Ōkami, do którego na ochotnika dołączył Takemi-kazuchi-noo-no-kami.

Dwaj wysłannicy wylądowali na wybrzeżu Inkasa w okręgu Izumo. Gdzie wydobyli miecze, które rękojeścią wbili w ziemię, a następnie usiedli na ich sztychach oraz oznajmili Oho-na-mochi-no-kami'emu – panu tych ziem, że przybyli z woli dostojnego Takami-musubi-no-kami'ego, by podbić i oczyścić tą ziemię w celu przekazania jej jego wnukowi Ninigi-no-mikoto. Oho-na-mochi-no-kami był potomkiem Takehayasusa-nō-no-mikoto – brata Amaterasu-Ōmikami. Prawdopodobnie dla tego oraz dzieki pozostawieniu mu w jurysdykcji spraw ukrytych, boskich oraz świętych, Oho-na-mochi-no-kami po konsultacjach ze swoim synem Kotoshiro-nushi-no-kami, przekazał przybyszom włócznię, z pomocą której odnosił zwycięstwa, aby pomogła ona również boskiemu wnukowi zaprowadzić ład w kraju. Po czym Oho-na-mochi-no-kami oddalił się, oddając tym samym władzę nad sprawami ziemskimi potomkowi władców nieba.

Wówczas Futsu-nushi-no-Ōkami wraz z Takemi-kazuchi-noo-no-kami przystąpili do pacyfikacji złośliwych bóstw oraz plemion ziół, drzew i skał. Gdy wszystkie zostały pobite, udali się do Przestworza Wysokich Niebios (jap. Takama-no-hara), by zdać relację z wypełnionej misji, po czym nastąpiło tenson kōrin - zejście Ninigi-no-mikoto wraz z orszakiem z Takama-no-hary do Kraju Pośród Uprawnych Pól (jap. Ashihara-no-naka-tsu-kuni).

W ,,Opisie obyczajów i ziemi” (jap. Fudoki) napisanym na zlecenie cesarzowej Gemmei (661-721), w części zatytuowanej Hitachi no Kuni Fudoki, zachował się fragment, w którym mówi się, że Wielkie kami Futsu krążył po Kraju Pośród Uprawnych Pól, gdzie tłumił różne rebelie. Gdy zaprowadził on cywilizacje, zostawił na ziemi swoją broń i narzędzia, a następnie powrócił, na stworzonym przez siebie białym obłoku, do nieba.

Z powodu tych wydarzeń ludzie czczą dzisiaj Futsu-nushi-no-Ōkami jako symbol osiągnięcia celów, zwycięstwa oraz męstwa, ale także jako: opiekuna podczas podróży morskiej oraz ogniska domowego, doradcę w rolnictwie, handlu oraz przemyśle, gwaranta dobrego ożenku i wysłuchania modlitw, jako symbol samopoznania. Oczywiście Futsu-nushi-no-Ōkami, tak jak i Takemi-kazuchi-noo-no-kami, czczony jest przede wszystkim jako bogowie wojny i spraw wojskowych.

Kamuyamatoiwarehiko-no-mikoto (lata panowania 660 p.n.e.-585 p.n.e.) - prawnuk Ninigiego, według Nihongi w roku 667 p.n.e. wyruszył z wyprawą, mającą na celu podbój krain leżących na wschodzie. Gdy cała wyprawa w miejscowości Kumano zapadła w letarg, na odsiecz został przysłany z Takama-no-hara miecz Takemi-kazuchi-noo-no-kami'ego, noszący nazwy Sajifutsu-no-kami (alias Mikafutsu-no-kami, Futsu-no-mitama). Moc miecza Futsu-no-mitama powaliła wszystkie krnąbrne duch gór z okolic Kumano oraz obudziła armię z letargu. W ostateczności cała wyprawa zakończyła się sukcesem, a jej wódz Kamuyamatoiwarehiko-no-mikoto przeszedł do historii jako pierwszy cesarz Japonii (wówczas Yamato) o imieniu Jimmu - ,,Boski Wojownik”.

Cesarz Jimmu (jap. Jinmu-tennō) w pierwszym roku panowania erygował sanktuarium Kashima (jap. Kashima-jingū, ,,Pałac Boga Kashima") - poświęcone Takemi-kazuchi-noo-no-kami, oferujące specalną opiekę wytwórcom strzał. Następnie w roku osiemnastym swego panowania erygował on wymienione już sanktuarium Katori (jap. Katori-jingū, ,,Pałac Boga Katori") - poświęcone Futsu-nushi-no-Ōkami, oferujące specalną opiekę szermierzom i kawalerzystom. Obszar między położonymi blisko siebie Katori-jingū oraz Kashima-jingū uważany jest za święty i nosi nazwę Shin-shin-goetsu, a obie świątynie uważane są za siostrzane oraz posiadają prawo do chokushi sankō no jinja – obecności wysłannika cesarza na najważniejszych festiwalach. Katori-jingū była ,,pierwszym sanktuarium” (jap. Ichi-no-miya) w prowincji Shimōsa (obecnie prefektura Chiba oraz prefektura Ibaraki).

W Kujiki (alias Sendai Kuji Hongi) datowanej na lata 806-936 (co do daty pochodzenia tego tekstu trwają spory) podaje się, że duchowa moc (jap. mitama) Futsu-nushi-no-Ōkami zamieszkuje w mieczu Futsu-no-mitama, oraz że ów miecz został przez cesarza Jimmu podarowany Umashimaji-no-mikoto za zabicie Tomi-no-nagasunehiko. Według Kojiki Umashimaji-no-mikoto był m.in. protoplastą rodu Mononobe, który pełnił funkcje wojskowe i gwardyjskie na dworze cesarskim, a jego przedstawicielom przysługiwał tytuł muraji (drugi pod względem rangi tytuł dziedziczny w systemie kabane). Natomiast według Nihongi protoplastą rodu Mononobe był książę Inishikiirihiko - pierworodny syn cesarza Suinin'a (jap. Suinin-tennō) - panujący w latach 29 p.n.e. do 70 n.e.. Ów książę podarował tysiąc mieczy dla sanktuarium Isonokami (jap. Isonokami-jingū), które erygował w siódmym roku panowania, jego dziadek cesarz Sujin (jap. Sujin-tennō) - panujący w latach 97-30 p.n.e.. W Isonokami-jingū został umieszczony miecz Futsu-no-mitama, który czczony jest jako główne bóstwo świątyni pod nazwą Futsu-no-mitama-no-ōkami, a ród Mononobe sprawował nad sanktuarium opiekę. Isonokami-jingū pełniła również funkcję zbrojowni.

Ród Mononobe był związny sojuszem z kapłańskim rodem Nakatomi (tytuł muraji) przeciwko rodowi Soga, który dzierżył tytuł omi (najwyższy rangą tytuł dziedziczny w systemie kabane), a którego działania w Nihongi okreslane są mianem tyranii i samowoli. W konfrontacji z rodem Soga najpierw ginie namiestnik rodu Nakatomi - Katsumi, a następnie w roku 587 w bitwie w Shiki (alias Shigisen) ginie namiestnik rodu Mononobe - Moriya, a wraz z nim zostaje wytępiona większość jego rodziny, krewnych oraz popleczników. W roku 645 Nakatomi Kamako (alias Kamatari, 614-669) wnuk Katsumiego wraz z księciem Naka-no-Ōe (jap. Naka-no-Ōe no Oji, 626-671) obalają ród Soga - tzw. Incydent Isshi (jap. Isshi no hen) - rozpoczynając ,,reformy Wielkiej Zmiany” (jap. Taika-no kaishin). Gdy książę Naka-no-Ōe zostaje cesarzem Tenji (jap. Tenji-tennō), który panował w latach 661-672, nadał Kamatariemu za zasługi tytuł Taishokukan Naidaijin oraz nazwisko Fujiwara, dając tym samym poczatek jednemu z potężniejszych rodów w Japonii. Natomiast namiestnik rodu Mononobe - Maro (640-717) w roku 689 zmienia nazwisko od Isonokami-jingū na Isonokami, tym samym zmienia nazwę rodu. Był on posiadaczem prestiżowego tytułu ason, a od roku 715 był najważniejszym człowiekiem w Wielkiej Radzie Stanu (jap. Daijō-kan). Ród Fujiwara w roku 768 erygują rodową światynie Kasuga-taisha (obecnie Nara w prefekturze Nara) gdzie Takemi-kazuchi-noo-no-kami oraz Futsu-nushi-no-Ōkami występują jako główne kami tego rodu.

Obecnie w Japonii poświęconych Futsu-nushi-no-Ōkami jest około 2300 światyń i kapliczek, w tym Shiogama-jinja w prefekturze Miyagi, gdzie Futsu-nushi-no-Ōkami towarzyszy m.in. Takemi-kazuchi-noo-no-kami. Według tradycji buddyjskiej Futsu-nushi-no-Ōkami utożsamiany jest z Yakushi Nyōrai (skt. Bhaiṣajyaguru), a Takemi-kazuchi-noo-no-kami z Fukūkensaku Kannon (skt. Amoghapāśāvalokiteśvara). Podaje się również, że to Marishiten nauczył technik Itsutsu, Nanatsu, Kasumi oraz Hakka obydwóch bohaterów, którzy użyli je w wyżej opisanej wyprawie do Kraju Pośród Uprawnych Pól. Marishiten-son (skt. Marichi-Deva) uważana była za buddyjskie bóstwo opiekuńcze wojowników. Dodajmy, że Marishiten w ikonografii przedstawiano w dwóch aspektach - męskim i żeńskim.

Wyjątkowy związek z Futsu-nushi-no-Ōkami miał wojownik (jap. bushi) znany jako Iizasa Iga-no-kami Chōi-sai Ienao. Urodził się on w roku 1387 we wsi Iizasa w powiecie Katori, w prefekturze Shimōsa (obecnie dzielnica miasta Tako, powiat Katori, prefektura Chiba), jako syn wojownika Iizuki Kinbei'a. Mylnie podaje się, że Iizuka Kinbei był samurajem w randze gōshi (dziedzic) - określenie samuraj oraz gōshi dotyczą okresu Edo (1603-1868), którego system administracyjny był zupełnie inny niż w epoce Muromachi (1336-1573). Nazwisko od wsi Iizasa wskazuje, że była ona własnością Iizuki Kinbei'a. David A. Hall podaje, że ród Iizasa wywodził się z rodu Taira, co oznacza, że Iizasa Ienao był potomkiem cesarza Kammu (jap. Kanmu-tennō, 737-806).

Jako dziecko Iizasa Ienao był szkolony w posługiwaniu się mieczem i włócznią, a także poznawał wojenną strategię oraz taktykę (jap. heisho-gungaku). Jako młodzieniec prawdopodobnie rozpoczął naukę rzemiosła wojennego przy sanktuarium Katori zapoznając się tam z Katori no Ken - systemem obejmującym naukę walki bronią, strategie oraz inne dyscypliny związane z rzemiosłem wojennym. Następnie kontynuował on swoją edukację w miejscowości Yamazaki. Według ,,Zapisków starożytnych wojen w ośmiu prowincjach Kantō (jap. Kanhasshū kosen roku) z roku 1726, Ienao uczył się u Kabuto Osakabe Shoho – ucznia Matsuoki Hegonosuke nauczyciela zwiazanego z Kashima no Tachi - tradycją Kashima-jingū sięgającą VII wieku. Kabuto Osakabe Shoho miał otrzymać sekretne techniki walki od demona wodnego (jap. kappa, alias kawatarō). Trzeba jednak nadmienić, że jako źródło Kanhasshū kosen roku jest przez historyków oceniana krytycznie. Następnie Ienao przebywał w Kioto, gdzie pełnił funkcje nauczyciela rzemiosła wojennego niepełnoletniego shōguna Ashikagi Yoshimasy (1436-1490). Podczas pobytu w Kioto, Iizasa poznał: Nen-ryū – szkołę założoną po wizji (jap. musō) buddyjskiego bóstwa Marishiten w 1368 r. przez Sōma Shiro Yoshimoto Nyūdō Jion (ok. 1350-ok. 1408), znanego też pod swoimi buddyjskimi imionami Nen Ami Jion (alias Nen Daioshō) oraz Musō Jikiden-ryū – enigmatyczną, aczkolwiek sławną szkołę uczącą strategii (jap. hei-jutsu) oraz walki wręcz (jap. yawara), założonej w XIII wieku przez mnicha buddyjskiego Inkeibō Chōhen. Iizasa Ienao jest podawany jako siódmy pryncypał Musō Jikiden-ryū, który miał opracować dla tej szkoły techniki walki bez broni - yawara-gi. Na temat Musō Jikiden-ryū niewiele wiadomo, ponieważ nie dotrwała ona do czasów współczesnych, a fakt bycia Ienao pryncypałem tej szkoły, budzi kontrowersje ze względu na brak materiału historycznego łączącego Musō Jikiden-ryū z późniejszą szkołą Iizasa Ienao. Jednakże termin Jikiden można interpretowac jako ,,prawidłowy przekaz", albo jako skrót od nazwy ,,Ienao-den", co oznacza ,,przekaz od Ienao". W tym okresie Ienao przebywał również w prowincji Iga, gdzie prawdopodobnie zapoznał się z shinobi-jutsu (alias shinobi no jutsu, od roku 1868 stał się popularny odczyt tych kanji jako nin-jutsu) – uczącego prowadzania operacji szpiegowskich, tajnych działań wojskowych typu partyzanckiego oraz działalności kontrwywiadu. Miasto Iga, obok miasta Kōka w prefekturze Shiga, uważa się za kolebkę klanów szkolących tajnych agentów (jap. shinobi, alias shinobi no mono, shinobi monomi, współcześnie czytane jako ninja). Dodajmy, że na tajnych agantów używano wiele innych terminów taki jak: rappa, suppa, o-niwaban, kakushi metsuke, kanchō, kanja etc..

Następnie Iizasa Ienao za swoje dokonania (brał udział w kilku wojnach, stając się bardzo sławnym wojownikiem) uzyskał honorowy tytuł Yamashiro-no-kami (gubernatora cywilnego prowincji Yamashiro) i od tego momentu jego oficjalne nazwisko brzmiało Iizasa Yamashiro-no-kami Ienao. Przed okresem Kamakura (1185-1333) tytuł kami był w systemie Ritsuryō najwyższym tytułem w śród urzędników cywilnych na prowincji (jap. Kokushi), który stracił swoje utylitarne znaczenie w wyniku przejmowania władzy w prowincjach przez gubernatorów wojskowych (jap. Shugo). W epoce Muromachi kami stał się tytułem honorowym przyznawanym przez dwór cesarski (jap. chōtei) jako nagrodę dla wybitnych wojowników (często generałów i wysokich rangą bushi) za czyny bitewne. Tytuł kami mógł również otrzymać wybitny rzemieślnik. Po pewnym czasie Ienao otrzymał tytuł Iga-no-kami (gubernatora cywilnego prowincji Iga) i od tego momentu jego oficjalne nazwisko brzmiało Iizasa Iga-no-kami Ienao.

Iizasa Ienao w swojej rodzinnej wsi Iizasa wybudował zamek, gdzie był seniorem dla ponad 50 wasali. Posiadał poza wsią Iizasa ziemię od Ōsaki (?obecnie powiat Noda, prefektura Chiba) do Ōne (?obecnie powiat Katori, prefektura Chiba), a także wsie Shirai i Hachihon (obie obecnie powiat Katori, prefektura Chiba). Natomiast sam był wasalem rodu Chiba, który tak samo jak ród Iizasa pochodził od cesarza Kammu. Protoplastą tego rodu był Taira Yoshifumi (886-953), który według tradycji rodu w roku 931 wygrał bitwę pod Ueno przyzywając bodhisattwe Myōken (jap. Myōken Bosatsu, skt. Sudristih Bodhisattva). Symbol\herb (jap. kamon) rodu Chiba jest zwiazany z Myōken Bosatsu, który stał się jego patronem. W sanktuarium Chiba (jap. Chiba-jinja, obecnie miasto Chiba ,prefektura Chiba) poświęconym Myōken Bosatsu (utożsamianym tu z Ame-no-minaka-nushi-no-kami), Futsu-nushi-no-Ōkami oraz Yamato-takeru-no-mikoto odbywały się ceremonie osiągnięcia męskości (jap. gempuku, alias kakan) dla członków rodu Chiba. Również praktyki ezoteryczne dla jego wojowników związane były Myōken Bosatsu, a pochodziły z buddyjskiego przekazu Nichiren Shū. Podaje się, że Iizasa Ienao zapoznał się w Chiba-jinja z praktykami ezoterycznymi tego rodu, a wtajemniczenie w te praktyki prawdopodobnie zawdzięczał pokrewieństu z rodem Chiba.

W roku 1454 rozpoczyna się tzw. Incydent Kyōtoku, który był wynikiem konfliktów pomiędzy Kantō-kubō (zastępca shōguna w Kantō) a Kantō-kanrei (namiestnik shōguna w Kantō). Tytuł Kantō-kubō przysługiwał tylko członkom rodu Ashikaga, natomiast Kantō-kanrei od roku 1363 zaczął należeć do rodu Uesugi. Incydent Kyōtoku rozpoczął się od zabicia z zemsty Kantō-kanrei - Uesugi Noritady przez Kantō-kubō - Ashikage Shigeuji (1438-1497). Noritada brał udział w wydarzeniach w roku 1439 wyniku których zginał ojciec Shigeuj'iego - Kantō-kubō Ashikagi Mochiuji (1398-1439) - oraz jego trzej bracia. Ród Chiba popierał Ashikage Shigeuji, który w 1455 roku musiał uchodzić z Kamakury do miasta Koga w prowincji Shimotsuke, gdzie z czasem zostaje określany jako Koga-kubō. W roku 1454 osiemnastym namiestnikiem rodu Chiba został Chiba Tanenobu (1445-1455). 23 września 1455 roku został zaatakowany zamek Inohana (jap. Inohana-jō), gdzie przebywał Tanenobu, przez Makuwari Yasutane (1398-1456) wspieranego przez Hare Tanefusa (?-1471). Yasutune był synem czternastego namiestmnika rodu ChibaChiby Mitsutane (1359-1426). Tanenobu wraz ze stryjem Chibą Tanekata (?-1455) zdołali ujść z oblężenia, w wyniku którego zmek Inohana został zniszczony. Dziesięcioletni Chiba Tanenobu 26 września, znajdując się w krytycznym położeniu, popełnił samobójstwo przed ołtarzem buddy Amidy w świątyni Tozen-ji (obecnie miasto Tako, powiat Katori, prefektura Chiba). Ze względu bliskiego położenia zamku Iizasy Ienao względem świątyni Tozen-ji, przypuszczać można, że mógł być on świadkiem tego wydarzenia. Chiba Tanekata 7 października popełnił smobójstwo w oblężonym przez Hare Tanefusa zamku Sasō (jap. Sasō-jō, obecnie Yokoshibahikari, powiat Sanbu, prefektura Chiba). Z życiem udaje się ujść jednak jego dwóm synom: Chibie Sanetane (1442-1466) oraz Chibie Yoritane (1446-1494), którzy ukryli się w prowincji Musashi (obecnie okręg Tokio, wieksza część prefektura Saitama oraz fragment prefektury Kanagawa), stając się z czasem w kolejności namiestnikami rodu Chiba w Musashi. Makuwari Yasutane przyjął nazwisko Chiba i został namiestnikiem tego rodu w Shimōsa.

Domniemywać można, że Iizasa Ienao jako były nauczyciel niepełnoletniego shōguna był również nauczycielem Chiby Tanenobu, którego śmierć oraz zmiany polityczne w prowincji Shimōsa wpłynęły na decyzję o rozpoczęciu przez Ienao, mającego wtenczas według tradycji sześćdziesiąt lat (co wskazuje na błędne datowanie jego urodzin), praktyki 1000 dniowego odosobnienia, która była jedną z technik używaną przez bushi w celu poszerzenia swoich kompetencji, stosowaną jeszcze na przełomie XIX i XX wieku. Praktyka 1000 dniowego odosobnienia wzorowana była na praktyce odosobnień mnichów buddyjskich, ale różniła się ona od niej celami i charakterem (patrz poniżej ,,Trening duchowy w Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū ”). Według przekazu decyzję o podjęciu tego odosobnienia, Iizasa Ienao podjął po głębokim smutku i refleksji, w której stwierdził, że mimo, że był niepokonany w kilku bitwach, nie był wstanie uchronić ród Chiba przed upadkiem i że samą ludzką siłą nic z tym nie można zrobić. Udał się zatem do sanktuarium Katori by prosić Futsu-nushi-no-Ōkami, jako boga wojny (jap. gunshin) i kunsztu wojennego (jap. bushin), o pomoc w tej sytuacji. Ta wizyta wpłynęła na podjęcie decyzji, o zamknięciu się w tym sanktuarium i rozpoczęcia intensywnego szkolenia budō/bu-jutsu.

Przed rozpoczęciem praktyki Ienao podarował 1000 koku ryżu (1 koku ryżu miało wyżywić jednego człowieka przez rok) dla Katori-jingū oraz drugie 1000 koku ryżu, pochodzące z jego dóbr w Ōsaki, dla wsi Miyamoto w Ōtsuki w prowincji Kai (?) (obecnie prefektura Yamanashi), za które wybudowano tam świątynię Shintokusan Shimpuku-ji. Łączny podarowany przez niego majątek, stanowił wartość wyżywienie przez rok 2 tyś. ludzi. Miejscem jego praktyk była Umekiyama (miejsce usytuowane w najbardziej wewnętrznej strefie Katori-jingū) w pobliżu Bishamon-den - miejsca kultu Bishamon-ten (skt. Vaiśravaṇa ,, Wszystko Słyszacy") , boga wojny i patrona wojowników, a także bogactwa, występuje on też pod nazwą Tamon-ten no Jin, gdy jest głównym obrońcą i strażnikiem północy jako jeden z ,,Czterech Niebiańskich Królów" (jap. Shitennō), uważany jest również za boga medycyny, XVII wieku zaliczony został w poczet ,,Siedmiu Bogów Szczęścia" (jap. Shichi-fukujin). Ienao otrzymał imię Chōi-sai oraz został zaike hosshi - świeckim kapłanem buddyjskim, o czym świadczy tytuł Nyūdō (,,ten, który wszedł na ścieżkę") przed jego nowym imieniem.

Ponieważ szkolenie stosowane przez bushi należą do nurtu technik ezoterycznych, to z praktyk stosowanych przez Nyūdō Chōi-sai podawane są ogólne informacje z okresu tych 1000 dni: gorliwie studiował strategie i taktyki wojenne (jap. heihō), w celu pełnego oczyszczenia ciała i umysłu przeprowadzał rytualne ablucje (jap. saikaimokuyoku), co wieczór kłaniał się na ziemi przed ołtarzem (jap. shinzen) Futsu-nushi-no-Ōkami, a następnie recytował szintoistyczne modlitwy oczyszczające (jap. norito, również czytane jako shukushi), oparte na sile duchowej zawartej w słowach (jap. koto-dama) i prosił o wsparcie, a następnie trenował techniki walki (jap. bu-jutsu), każdej nocy o godzinie drugiej w tzw. godzinie krowy ponownie recytował modlitwy norito i modlił się o boski ład na świecie, a następnie o czwartej rano tzw. godzinie tygrysa udawał się do Bishamon-den by recytować modlitwy w intencji Bishamon-ten, wcześnie rano ponownie odwiedzał sanktuarium by dalej kontynuować swoją praktykę i wzmacniać samego siebie. Znany jest fakt umycia przez jego ucznia konia wodą ze źródła płynącego w pobliżu sanktuarium, po którym koń dostał boleści i zdechł. Według tradycji to zdarzenie uświadomiło Chōi-sai, że oddziaływanie Futsu-nushi-no-Ōkami jest realne i ciągle obecne. Kulminacją odosobnienia była wizja (jap. musō) Futsu-nushi-no-Ōkami, który we śnie, pod postacią chłopca siedzącego na gałęzi starego drzewa śliwy stojącego w pobliżu miejsca gdzie ćwiczył Chōi-sai [Umekiyama oznacza ,,Górę Śliwy"], powiedział do niego: ,,Powinieneś być wielkim nauczycielem wszystkich szermierzy pod słońcem”, po czym przekazał mu ,,księgę boskiej taktyki” (jap. heihō shinsho), która została spisana natchnionymi rekami.

Po tym wydarzeniu Iizasa Chōi-sai Ienao osiągnął stan przebóstwienia (gr. theosis) z Futsu-nushi-no-Ōkami (alias Katori-Ōkami, Katori-Daijn). Doświadczył on tajemnicy zjednoczenia człowieka z bóstwem, a przez to był w stanie odkryć unikalne boskie i nadprzyrodzone umiejętności (jap. shingi), a tajne zasady strategii i taktyki wojennej (jap. heihō) zostały mu ujawnione. Przekaz tradycji podaje, że jedną z technik stosowaną przez Chōi-sai w celu potwierdzenia przekazu szkoły od Futsu-nushi-no-Ōkami było kuma-zasa no oshie (nauczanie karłowatego bambusa – Sasa veitchii). Trudno powiedzieć, czy umiejętność ta była przejawem kratofanii, czy też umiejętnością typu ujemnego sprzężenia zwrotnego w celu utrzymania równowagi dynamicznej pomiędzy bambusami, słomianą matą a ciałem. Nie można wykluczyć trzeciej możliwości będącej sumą dwóch pierwszych. W ten oto sposób, w wieku siedemdziesięciu lat, Iizasa Chōi-sai Ienao osiągnął najwyższy poziom w militarnym kunszcie (jap. hei-jutsu), tworząc przekaz dla następnych pokoleń wojowników, którego zaczął nauczać w szkole wybudowanej w pobliżu ww. świątyni Shintokusan Shimpuku-ji we wsi Miyamoto w Ōtsuki w Kai (?) - prowincji należącej do rodu Takeda.

Ponieważ przekaz ten pochodzi od Futsu-nushi-no-Ōkami (alias Katori-Ōkami, Katori-Daijn), został on nazwany Przekazem/Szkołą Wzorowania się Na Bogach/Kamï Pochodzący z Boskiego Natchnienia Legendarnego Boga Katori (jap. Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū). Należy tu dodać, że w założeniu przez Iizase Chōi-sai Iga-no-kami Ienao szkoły wojennej zapewne pomogła protekcja jego byłego ucznia, wspomnianego już shōguna Ashikagi Yoshimasy, wsparcie spokrewnionego z shōgunem rodu Takeda, na ziemiach którego znajdowała sie szkoła oraz bliskość ziem rodu Chiba w Musashi.

W wieku osiemdziesięciu lat Chōi-sai Ienao był wciąż silny, zachowywał prezencję wojownika i wyróżniał się rzadko spotykaną szczodrością serca. Odznaczał się także niezwykle czysta wnikliwością oraz mądrością (jap. myōshiki, kishin) , aż w końcu osiągnął najwyższa pozycje w śród japońskich bushi, stając się ,,świętym mistrzem miecza" (jap. kensei no kyōchi). Jego nauczanie wpłynęło na powstanie wielu japońskich szkół wojennych, założonych przez wybitnych adeptów jego ryū (vide - genealogia). Chōi-sai Ienao jest również nazywany ,,liderem odrodzenia szermierki" (jap. kendō chūkō no sō ) epoki Muromachi-Ashikaga.

W sierpniu 1487 roku w pobliżu wsi Iizasa (obecnie w mieście Tako) zostaje ukończona Nyoizan Jifuku-ji – świątynia poświęcona Jizō-bosatsu (bodhisattwie Kshitigarbhy), a erygowana przez Chōi-sai jako wotum wdzięczności za owocne życie. Jifuku-ji stała się dla Chōi-sai, będącego od kwietnia tego roku na emeryturze, ostatnim miejscem zamieszkania. Obecnie świątynia ta zarządzana jest przez opata Shinozaki Shoken, a na jej terenie znajdują się pamiątki po Chōi-sai i pryncypałach szkoły np. takich jak kamień służący do ostrzenia włóczni (jap. yari).

Iizasa Iga-no-kami Chōi-sai Ienao umiera 15 kwietnia 1488 roku. Zostało pochowany w pobliżu Bishamon-den na terenie Katori-jingū, a jego pośmiertne imię to Taigan Inden Taira-no-Asomi Iga-no-Kami Raiōdō Hondai Koji. Pośmiertne imię jego małżonki – Kōgaku Inden Myōshitsu Seikyō Taishi. Długość imienia oraz formalne tytuły w nim zawarte świadczą o statusie osoby zmarłej, pokazują jej życiowe osiągnięcia oraz wkład w życie społeczne.

Iizasa Wakasa-no-kami Morichika - najstarszy syn Chōi-sai Ienao, kontynuował prowadzenie szkoły, rozpoczynając linię pryncypałów (jap. dai sōke) [vide - genealogia]. Szkoła miała być neutralna i podlegać, zapewne ze względu na związek z Katori-jingū, tylko cesarzowi - aktywnie biorąc udział w walkach wyłącznie w przypadku zagrożenia kraju. Co do samego Wakasa-no-kami Morichiki wiemy tylko tyle, że był mocno zaangażowany w praktykę walki włócznią (jap. yari).

Chōi-sai Ienao posiadał jeszcze synów (?): Iizase Shuri-no-suke Sadahide oraz Iizase Yamashiro-no-kami Morinao, który osiadł w Kashima [czy chodzi tu o Kashime w obecnej prefekturze Ibaraki, czy może o Kashime w obecnej prefekturze Saga?], gdzie został protoplastą ród Zasu (jap. Kashima Zasuke-no-so) oraz nauczał przekazu swojego ojca pod nazwą Kashima Shintō-ryū [nie mylić z Kashima Shintō-ryū - szkoły założonej przez Tsukahare Bokudena (1489-1571), czerpiącej również z przekazu Chōi-sai Ienao]. Być może Iizasa Yamashiro-no-kami Morinao był synem, a nie bratem Iizasy Shuri-no-suke Sadahide?

Za czasów Iizasy Yamashiro-no-kami Moritsuny - czwartego pryncypała szkoły, wymienia się jako jego ucznia Takenake Hanbei Shigeharu (1544-1579) - stratega oraz doradcę wojskowego Toyotomi Hideyoshiego (1536-1598).

Około roku 1580 Iizasa Ōi-no-kami Morishige - szósty pryncypał Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū nadał prawo do nauczania Iizas'ie Gorōemon'owi Nyūdō Shōshin (Masanobu), który zakłada niezależną linie tej szkoły pod nazwą Iizasa-ryū. Przekaz tego ryū via Ajioke Saburōemon'a Nagasumi'ego trafia około roku 1619 do Yoshidy Heidayū'kiego Masatsugu, po czym rodzina Yoshida przekazywała ten system w domenie Usuki (obecnie miasto Usuki w prefekturze Ōita) przez kilka pokoleń. Linia pryncypałów Iizasa-ryū od Iizasy Chōi-sai Yamashiro-no-kami Ienao do Iizasy Ōi-no-kami Morishige jest tożsama z linią pryncypałów Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū.

Jak już było wspominane Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū powstała jako szkoła wojskowa w okresie Muromachi. Epoka Edo diametralnie zmieniła struktury administracyjne kraju oraz położenie klasy bushi. Z punktu widzenia tradycji rodu Iizasa zmiany te należy ocenić jak najbardziej negatywnie. Pierwszą rzucającą się sprawą dla badacza historii Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū, jest całkowity brak informacji o szkole z tego okresu - wiadomo tylko tyle, że szkołę nawiedziły trzy pożary. Z przekazu ustnego Hatakeyama Goro (1928-2009) wiadomo, że w dzień jawnie w szkole uczono zwykłe kata, a w nocy skrycie przekazywano kata wykonywane w krótkim dystansie. Z doświadczeń przeprowadzonych w Instytucie Japońskich Tradycji Aikibudo - Kobudo domniemywać można, że w ukryciu ćwiczono stare formy związane z walką w szyku bojowym, pochodzącym z okresu założenia szkoły. Goro przekazywał również, że w pewnym okresie do Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū zaczęto przyjmować osoby, którym z powodu ich stanu higieny nakazywano ,,prać portki” przed przyjściem na szkolenia. Informacje te świadczą o nie najlepszej sytuacji w jakiej znalazła się szkoła. Z pewnością przepisy zawarte w Buke-shohatto z roku 1615, potwierdzane i modyfikowane przez kolejnych shōgunów reżimu Tokugawa wpływały ujemnie na jej działalność. Przykładowo artykuł pierwszy, w którym nakazywano klasie wojowników studiować literaturę, oczywiście z początku nie negując ćwiczeń rzemiosła wojennego, dla kolejnych shōgunów stał się narzędziem do osłabiania klasy bushi. W kolejnych Buke-shohatto kładziono coraz większy nacisk na studiowanie sztuki, jednocześnie doprowadzając do całkowitego zaniku zaleceń szkoleń wojskowych. W epoce Muromachi wyszkolone oraz wykształcenie bushi było jego prywatną sprawą, w którą nie ingerował rząd centralny. Również artykuły 3, 4 i 5 zawierające przepisy ograniczające migracje ludności (co z zapewne znacznie pomniejszyło liczbę uczących się w szkole) oraz obostrzenia co do zatrudniania wojowników (co stawiało pod znakiem zapytania zasadność nauki tego zawodu), musiały hamować rozwój szkoły. Mimo, że Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū pierwotnie podlegał tylko cesarzowi, to pryncypałowie szkoły nie mogli liczyć w tej sytuacji na interwencje ze strony dworu, który całkowicie stracił jakiekolwiek wpływy na politykę państwa, za sprawom przepisów zawartych w Kuge-shohatto. Pozbywanie się (nie zawsze dobrowolnie) przez samurajów hanowych majątków ziemskich na rzecz pensji obliczanej w ryżu oraz stworzenie w XVII wieku tzw. kodeksu bushidō, będącego narzędziem indoktrynacji bushi w celu zmienienie go w samuraja (słowo pochodzące od czasownika saburau, znaczącego służyć panu), którego los, poprzez zawiłą struktórę zależności, w rzeczywistości leżał w rękach dyktatury shōgunatu Tokugawa. W porównaniu do epoki Edo w Muromachi wojownik (jap. bushi - tłumacząc ten termin za pomocą czasownika służyć, powstało by służyć wojnie) cieszył się dużą autonomią, podajmy tu choćby niezależnych wojowników kunishū – odpowiednika polskiej szlachty zagrodowej. Brak u samurajów swobody w swerze materialnej oraz w podejmowaniu decyzji, można zaliczyć jako kolejne zjawisko społeczne nie sprzyjające rozwojowi szkoły. Szereg praw regulujących sposoby produkcji, noszenia oraz używania broni (np. nakaz noszenia mieczy przy lewym biodrze) musiały wpłynąć na program nauczania w Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū i w tym zjawisku można dopatrywać się źródła informacji o tajnych szkoleniach. Obostrzenia ze strony shōgunatu prawdopodobnie przyczyniły się do braku, mimo formalnego zapisu nazw w programie Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū, choćby 36 kata jū-jutsu, gokui shichijō no naginata, hiden no yari, shuriken-jutsu. Jako przykład ograniczania szkoleń wojskowych można podać Daitō-ryū Aiki-jūjutsu – tradycję rodu Takeda, w której uczy się tylko technik jū-jutsu. Pamiętać należy, że Takedowie słynęli z kawalerii, a w ich tradycji, nie wspominając o nauce jazdy konnej, nie pozostało nawet tak podstaw umiejętność dla wojownika jak nauka władania mieczem.

Oczywiście jeżeli przyjmuje się, że okres Tokugawa był czasem pokoju, to działanie shōgunatu na rzecz zdemilitaryzowania wojskowej grupy zawodowej wydawać by się mogły za zasadne. Jednak trudno uznać słowo pokojowy za adekwatne w stosunku do okresu Edo, jeżeli weźmie się pod uwagę np. to, że w przeciągu 265 lat jej trwania było 3200 buntów chłopskich, nie wliczając w to działań związanych z redystrybucją mienia daymiō czy spisków rōninów, którzy notabene w wyniku jakich pokojowych działań stracili zatrudnienie? Jeżeli jednak przyjmiemy, że każde sprawnie działające państwo powinno posiadać dobrze wyszkolone wojsko mogące obronić kraj, to politykę Tokugawów nie ocenimy zbyt wysoko. Jaką rzeczywistą siłę obronną posiadała Japonia pod rządami Tokugawa, pokazał w roku 1854 komandor Matthew Calbraith Perry (1794-1858), który dysponował zaledwie siedmioma okrętami (po kilku dniach do jego armady dołączyły jeszcze dwa). Na szczęście dla Japonii przybyszom z zachodu chodziło o nawiązanie stosunków handlowych, a nie o rozbudowę swoich kolonii.

Reasumując, okres reżimu Tokugawa nie można zaliczyć jako czas sprzyjający przekazowi Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū. Świadczy o tym choćby brak jakichkolwiek informacji na temat działalności szkoły, począwszy od czasów siódmego pryncypała Iizasy Shuri-no-suke Morinagi, aż do małej wzmianki o piętnastym pryncypale Iizasy Shuri-no-suke Moriteru, że jego uczniem był Kojima Chōyin. Dziesięć pokoleń milczenia o działalności szkoły i określenie rządów shogunatu Tokugawa przez historyków mianem reżimu musi budzić uzasadniony niepokój.

Jednak, mimo trudnego okresu, przekaz Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū był kontynuowany dalej. Urodzony około roku 1775 szesnasty pryncypał Iizasa Shuri-no-suke Morishige (zwany później też Kan-Rikusai) był szczególnie uzdolnionym nauczycielem, który wyszkolił wielu studentów. Do jego uczniów zalicza się: Nakadai Shintaro, Matsumoto Noaichirō, Iba Gunbei; członkowie świty władcy Date: głowa rodu Katakura (jap. Katakura Kojūrō), Kurosawa Genshichirō, Imanishi Yagozaemon, Ono Manuemon, Ono Kojirō, Ono Heishichirō; członkowie świty władcy Bishū: Ōi Heizaemon, Hayashi Tsunehachirō, Hayashi Tamajirō: wasale władcy Geishū: Ōhira Daihachirō, Ōhira Ryūhei, Ōhira Hannoshin; członkowie świty władcy Hyūgo Nobukaty z regionu Kyūshū; Ueda Kōta, Katō Jirō-Shirō, Kondō Shizutarō, Hodaka Koyata, Imanishi Yagaku; członkowie świty władcy Ishikawa: Ishikawa Iki-no-kami, Mochizuki Chūgo, Sakaguchi Hanbei, Nariya Torazō etc.. Morishige dał różnym wojownikom ponad osiemdziesiąt licencji z prawem do uczenia (jap. menkyo), przez co Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū stało się bardzo popularne w ówczesnej Japonii. Iizasa Shuri-no-suke Morishige zmarł 11 lipca 1853 roku.

Kiedy umarł siedemnasty pryncypał Iizasa Shuri-no-suke Morifusa (około 1803-1854), jego następca Iizasa Shuri-no-suke Morisada ma zaledwie czternaście lat. Jednak mimo tej okoliczności, podaje się, że zdobył on wyszkolenie dzięki studiowaniu wiedzy zdobytej przez jego przodków. Wiadomo, że Morisada wybudował dōjō w pobliżu Katori-jingū. Nie wiemy co stało się i kiedy z budynkami szkoły we wsi Miyamoto w Ōtsuki, ani nie znamy losów stojącej w pobliżu świątyni Shintokusan Shimpuku-ji. Są to kolejne przesłanki do tezy, że okres reżimu rodu Tokugawa był czasem destrukcyjnym dla funkcjonowania Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū. Sama postawa Morisady, który dołączył się do buntu przeciw bakufu Tokugawa, potwierdza tą tezę, Od maja roku 1864 do stycznia roku 65 dochodzi do tzw. Buntu Mito (jap. Mito bakumatsu sōran), znanym również pod nazwą Buntu Tengu (jap. Tengutō no ran), gdzie pod hasłem ,,Chwała cesarzowi, wypędzić barbarzyńców" (jap. Sonnō jōi) sprzeciwiano się władzy Tokugawów, obwiniając ją za upadek i zacofanie gospodarczego Japonii, co doprowadziło do ingerencji obcych państw. Dwudziestoczteroletni Morisada przyłącza się do jednych z przywódców buntu - Takedy Kōunsai (1803-1865) oraz Fujity Koshirō (1842-1865) i planuje zamach na Akademię Itako (jap. Itakokan), który kończy się - tak jak cała rebelia - niepowodzeniem.

28 marca 1876 roku zostaje wprowadzony dekret Haitō-rei, zakazujący japońskiej szlachcie noszenia mieczy. Wyjątkiem były osoby ubrane w stroje ceremonialnie, umundurowani wojskowi i policjanci. Pomimo tego prawa i spadku znaczenia broni białej, starano się nadal kontynuować nauczanie Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū.

Iizasa Shuri-no-suke Morisada umiera 2 czerwca w roku 1896 wieku 56 lat, nie zostawiajac męskiego potomka. Dlatego jego najbardziej poważani uczniowie rekomendowali Yamaguchi'ego Eikan'a na seniora nauczyciela (jap. shihan). Po jego śmierci 14 marca 1917 r. jego najwyżsi rangą uczniowie utworzyli kolegium, którego członkami byli: Kamagata Minosuke, Tamai Saidō, Shiina Ichizō, Itō Tanekichi, Kuboki Sozaemon, Isobe Kōhei, Hayashi Yazaemon Iekiyo (1882-1964) oraz Motomiya Toranosuke. Z pośród członków kolegium, którzy byli wieku od 38 do 70 lat, nie wyłonił się kolejny lider szkoły. Dlatego w roku 1929 gdy Kinjiro poprzez małżeństwo przyjął nazwisko Iizasa, stając się tym samym głową tej rodziny (jap. Sōke) , postanowiono by pełnił on funkcje konsolidacyjną oraz że Sōke nie musi uczyć, ani znać technik szkoły. Następcą Iizasa Shuri-no-suke Kinjiro został jego syn - Iizasa Shuri-no-suke Yasusada.

W roku 1928 Kanō Jigorō (1860-1938) założył Kobudō Kenkyukai – organizację mającą badać i kultywować klasyczne tradycje wojenne, wśród których znalazło się Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū. Okazało się jednak, że eksperci z Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū uczący w Kobudō Kenkyukai – a byli to: Tamai Saidō (mająceg 70 lat), Kuboki Sozaemon (50 lat), Itō Tanekichi (45 lat), Shiina Ichizō (38 lat), którzy byli uczniami Iizas Shuri-no-suke Morisady oraz Yamaguchi'ego Eikan'a - przejawiali pewne różnice w nauczaniu technik oraz niezgodności co do nazwy szkoły. Używali oni nazw takich jak: Shinryo Shintō-ryū - nazwy używanej miedzy drugim i trzecim pokoleniem, Katori Shintō-ryū - nazwy używanej poza regionem Katori oraz Tenshin Shōden Shintō-ryū - nazwy używanej miedzy siedemnastym i osiemnastym pokoleniem. Zaznaczyć jednak należy, że można znaleźć jeszcze inne zapisy nazwy tego przekazu, a najbardziej spotykany z nich to po prostu Shintō-ryū. Dopiero w roku 1941 Sōke Iizasa Shuri-no-suke Kinjiro wraz z nauczycielami najwyższej rangi ogłasza, że oficjalnie do nazywania szkoły używać się będzie najstarszej znanej z zapisków nazwy - Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū.

W śród trzydziestu jūdōków chcący poznać i zbadać to ryū w Kobudō Kenkyukai znalezło się dwóch przyjaciół: Mochizuki Minoru (1907-2003) - posiadający wtenczas 3 dan jūdō oraz Sugino Yoshio (1904-1998) – 4 dan jūdō.

Mochizuki Minoru (vide - aikibudō) był bardzo zaangażowany w poznawaniu szkoły, za co od rodziny Iizasa otrzymał propozycję matrymonialną z objęciem stanowiska pryncypała. Z powodu szkoleń u Kanō Jigorō, co niepozwalało mu przenieś się do Katori, gdzie znajdowało się centralna siedziba szkoły (jap. hombu dōjō) Minoru odmówił - na czym skorzystał wspomniany Kinjiro. Natomiast Sugino Yoshio z czasem stał się ulubionym uczniem Shiina Ichizo, u którego praktykował przez 10 lat.

Sugino Yoshio urodził się 12 grudnia 1904 w Naruto w prefekturze Chiba, jako najstarszy syn Sugino Yūtarō i jego żony Seki, którego rodzina otrzymała nazwisko i prawo do noszenia miecza w okresie Edo. Następnie Yoshio przenosi się z rodziną do okręgu specjalnego Minato miasta Tokio, gdzie w roku 1918 podjął studia na wydziale handlu i przemysłu na Uniwersytecie Keio (jap. Keio Gijuku Daigaku) . Tam Yoshio rozpoczął naukę kendō u Magai'a Saneatsu oraz zaczął trenować jūdō u Iizuki Kunisaburo (1875–1958, w rankingu z 1946 r. zapisanego jako jednego z pierwszych posiadacza 10 dan jūdō). Mimo 159 cm wzrostu i 56 kg wagi ciała Yoshio pokonywał swoich przeciwników w turniejach jūdō – nawet w sześciu walkach pod rząd - lub kończył walkę remisem. W listopadzie 1922 roku w Kōdōkanie Yoshio uczestniczył w egzaminie na 1 dan w jūdō, w którym pokonał sześciu przeciwników i zremisował z siedmioma, co skutkowało zdaniem egzaminu z doskonałym wynikiem (jap. batsugun no seiseki). ,,Sugino? Ten facet ma kami w sobie.” - takimi słowami Minoru tłumaczył źródło sukcesów w jūdō swojego przyjaciela. Yoshio stosując swoją ulubioną technikę utsuri-goshi, a także techniki kontr-rzutów (jap. kaeshi-waza) pozostawał niepokonany w turniejach między grupami jūdō (jap. Kōhaku jiai, alias Kōhaku shiai).

Około roku 1925 rozpoczął on u Kanay'a Genro naukę Yōshin Koryū jū-jutsu (alias Miura-ryū, Miura Yōshin-ryū) – szkoły założonej przez Nakamura Sakyōdayū Yoshikuni (alias Miura Yōshin) około roku 1610.

W roku 1927 Yoshio posiadając już 3 dan w Kōdōkanie, za namową Yamaguchi'ego - jego seniora (jap. sempai) w jūdō, po otrzymaniu zezwolenie na otworzenie własnego miejsca szkolenia (jap. shugyōjō) w jūdō Kōdōkan, otworzył własne dōjō w Kawasaki - w mieście w którym mieszkał. Dōjō to zostało nazwane Yuishinkan, co można przetłumaczyć jako Dom jedynie ducha.

W roku 1930, z polecenia Kanō Jigorō, Yoshio rozpoczął w Kobudō Kenkyukai naukę Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū u ww. Tamai'a Saidō, Kuboki'ego Sozaemon , Itō Tanekichi'ego, Shiiny Ichizō, z którymi Sugino Yoshio spotkał się już w roku 1928. Szkolenia prowadzone przez tych nauczycieli odbywały się w Kōdōkanie w każdą sobotę i niedzielę. Yoshio był na nich zawsze obecny i dodatkowo poprosił ich, by w drodze powrotnej z Kōdōkanu uczyli Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū w jego dōjō w Kawasaki od niedzieli popołudniu aż do poniedziałku. Sugino Yoshio w Shintō-ryū szkolił się również u Kanai'a Saku, Kamagaty Minosuke, Hayashi'ego Yazaemon'a Iekiyo oraz Isobe Kōhei'a.

Trzeciego lutego 1935 roku, z inicjatywy Ministra Sprawiedliwości Oyamy Matsukichi (chodzi tu o Koyame Matsukichi, 1869 - 1948) oraz Matsumoty Gaku - przedstawiciela Izby Parów (jap. Kizoku-in), powstał Nihon Kobudō Shinkōkai - Towarzystwo Promocji Klasycznych Japońskich Sztuk Walki, gdzie reprezentantami Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū zostali: Tamai Saidō, Shiina Ichizō oraz Sugino Yoshio. W kwietniu tego roku wzięli oni udział w prezentacji Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū w hali Hibiya Kōkaido w Tokio. Do końca 1945 roku brali oni udział w wotywnych wojennych festiwalach (jap. kobudō hōnō embu), które odbywały się na terenach wielkich shintoistycznych sanktuariów (jap. kampeitaisha) w całej Japonii.

Dodajmy również, że od roku 1931 Yoshio rozpoczął treningi Daitō-ryū Aiki-jūjutsu u Ueshiby Morihei'a (vide - aikibudō) - posiadającego tytuł Kyōju Dairi w tej szkole oraz że w roku 1935 [podawana jest również rok 1937, być może było to odnowienie licencji z roku 1935] Morihei dał mu shinan-menkyo - prawo do nauczania Daitō-ryū Aiki-jūjutsu.

W roku 1935 po pokazie Yōshin Koryū jū-jutsu dla cesarskiej rodziny w Saiteikan Dōjō - znajdującym się w Pałacu Cesarskim, Sugino Yoshio otrzymał od Kanaya Genro - mistrza-seniora (jap. hanshi) tego ryū, tytuł mistrza-nauczyciela (jap. kyōshi).

W roku 1937 w biurze oświaty miasta Chiba podjęto decyzję, by nauczać Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū w niektórych szkołach prefektury Chiba (jap. Chiba-ken). Dlatego od tego roku, aż do końca II wojny światowej na Pacyfiku, Sugino Yoshio pracuje w Shihan-Gakko (instytucji edukacyjnej dla nauczycieli) w Chiba oraz naucza dla szkoły podstawowej Fuji w powiecie Asakusa w Tokio jako nauczyciel miecza (jap. kendō-kyōshi) Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū, dla Nihon Genpi Inc. - spółki produkującej zamsz w Senjuu - pracuje jako nauczyciel iaidō, w Joshi-Shōgyō - w szkole ekonomicznej dla dziewcząt w Jokohamie - jako nauczyciel naginata-jutsu, a w Chiba nadzoruje Uniwersytet Budō.

Jesienią tego roku Yoshio dla aktorów Kawarazaki Chōjūrō(1903–1981) oraz Nakamury Kanemon (1901–1982) z teatru kabuki Zenshinza, dał instruktarz walki włóczni (jap. yari) przeciwko włóczni na potrzeby adaptacji filmowej opowieści o Ōgai'u Mori (1862-1922) pt. ,,Abe Ichizoku" z 1938 r. w reżyserii Kumagaia Hisatory (1904–1986). Również był reżyserem: pojedynku pomiędzy Banzuiin Chōbei (1622–1657) [granego przez Sukedakai'a Sukezō] i Mizuno Jūrōzaemon'em (alias Mizuno Nariyuki, 1630-1664) w filmie z 1937 r. pt. ,,Sengoku guntō-den - Dai ichibu: Toraōkami" w reżyserii Takizawy Eisuke (1902–1966), walki dwoma mieczami (jap. ryōtō) dla postaci Nakayamy Yasubee [granej przez Bandō Tsumasaburō (1901–1953)] w filmie z 1937 r. pt. ,,Kettō Takadanobaba" (alias ,,Chikemuri Takadanobaba") w reżyserii Shinody Masahiro (1908–1993) i Inagaki Hiroshi'ego (1905–1980) oraz walki mieczem dla postaci Sakamoty Ryōma (1836–1867) w filmie z 1937 r. pt. ,,Shinsengumi" w reżyserii Kimury Sotoji. We wszystkich tych filmach brali udział ww. Kawarazaki Chōjūrō oraz Nakamura Kanemon.

W roku 1938 Sugino Yoshio został wykładowcą budō na Joshi-Shihan-Gakkō (instytucji edukacyjnej dla nauczycielek) w mieście Chiba, gdzie nauczał naginata-jutsu według Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū. Następnie wyszkolone tam przez niego nauczycielki shintō-ryū-naginata-jutsu-kyōshi: Itō, Ozawa Yoshi, Okuda Sumiko, Nakamura, Matsugae, Sasago, Yoshida i inne, uczyły naginata-jutsu w rożnych szkołach, takich jak Chiba-Kōjo (nazwa szkół dla dziewcząt), prefektury Chiba w miejscowościach: Tateyama, Chōshi, Kisarazu, Tōgane, Amatsu, Oohara itd.

Miedzy 1939 rokiem, a rokiem 1945 - nie będąc powołanym do czynnej służby wojskowej - Yoshio jeździł co tydzień do hombu dōjō szkoły Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū w mieście Katori, gdzie oprócz własnego treningu, zajmował się wyszkoleniem przyszłych nauczycieli na poziomie kyōshi. Dodajmy, że w roku 1940 po demonstracji Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū przed księciem Nashimoto Morimasa (jap. Nashimoto-no-miya Morimasa-ō, 1874–1951), Yoshio otrzymuje od Kinjiro prawo do nauczania tego ryū w swoim dōjō Yuishinkan w Kawasaki.

W kwietniu 1940 roku Yoshio został również nauczycielem jūdō w Keio-Gijuku-Futsubu - liceum dla chłopców związanym z Uniwersytetem Keio.

W roku 1941 została wydana książka pt. ,,Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū budō Kyō-han” autorstwa Sugino Yoshio i Itō Kikue, do której przedmowę napisał Sawada Sōjū - ówczesny główny kapłan Katori-jingū, określając ją jako podręcznik budō dla Katori Shintō-ryū.

Itō Kikue urodziła się 30 września 1906 roku w mieście Sawara (obecnie prefektura Chiba). Jej ojciec sprawował funkcje kustosza w sanktuarium Katori, którą ród Itō dziedziczy od wielu pokoleń do chwili obecnej. Itō Kikue w młodym wieku w raz siostrą rozpoczęła naukę u Hongu Toranosuke w Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū, ostateczne osiągając poziom kyōshi. Jednak po II wojnie światowej wycofała się z działalności w Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū i została nauczycielką w szkole podstawowej w Sawara, gdzie zmarła 8 października 1985 r.

W roku 1945 Sugino Yoshio po zniszczeniu w wyniku bombardowań jego dōjō Yuishinkan w Kawasaki wyjechał do prefektury Fukushima.

W latach 1953-54 reżyser Kurosawa Akira (1910-1998) zartrudnia Sugino Yoshio jako choreografa scen walk i trenera dla grupy aktorów grajacych w filmie ,,Siedmiu samurajów” (jap. Shichinin no samurai). Póżniej Yoshio pracował m.in. przy takich filmach Akiry jak: ,,Ukryta forteca” (jap. Kakushi toride no san akunin) z 1958 r., ,,Straż przyboczna” (jap. Yōjimbō) z 1961 r. Funkcje trenera i choreografa scen walk pełnił również w trylogii o Miyamoto Musashim w reżyserii Iganaki'ego Hiroshi (1905-1980) - pierwsza część tej trylogii otrzymała w roku 1955 Oscara w kategorii najlepszego filmu nieanglojęzycznego, gdzie odtwórcą głownej roli był Mifune Toshirō (1920-1997), aktor grający również w ww. filmach Akiry. W Polsce Mifune Toshirō najbardziej rozpoznawany jest, jako odtwórca roli pana Toranaga Yoshi z serialu ,,Shogun”, będącego adaptacją powieści Jamesa Clavella pod tym samym tytułem. Toshirō do późnych lat swego życia odwiedzał Yoshio w jego dōjō. Sugino Yoshio współpracował z Hiroshim oraz Mifune przy filmie z 1957 pt. ,,Sekretny zwój" (jap. Yagyū bugeichō). Brał również udział przy realizacji filmu z roku 1963 pt. ,,Hana no kōdōkan" w reżyserii Mizuho Shunkai'a (1911-1995) oraz przy produkcji dla Nippon Hōsō Kyōkai (japoński publiczny nadawca radiowo-telewizyjny) serialu z 1967 roku pt. ,,Sanshimai ". Pośród aktorów których poznał Yoshio wymieniani są min.: Shimazaki Shōji (alias Shimura Takashi, 1905-1982) , Ono Eiichi (alias Tsuruta Kōji, 1924 – 1987), Asai Masakatsu (alias Kin'ya Kitaōji, 1943 – ), Katō Tokunosuke (alias Katō Daisuke, 1911-1975), Kimura Isao (1923–1981), Ueda Kichijirō (1904-1972), a aktorek: Mori Naoko (alias Tsushima Keiko, 1926–2012), Onoda Haruko (alias Kuga Yoshiko, 1931-), Mizutani Yoshie, Yoshida Mariko (alias Okada Mariko, 1933-), Ikeuch Jinko,

W roku 1960 Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū, jako pierwsza ze szkół miecza, została uznana za niematerialne dziedzictwo kultury (jap. mukei bunkazai) prefektury Chiba.

W tym samym roku rozpoczyna treningi u Sugino Yoshio wspomniany już Hatakeyama Goro. Urodzony 17 sierpnia 1928 roku w Tokio, Goro w wieku 13 lat rozpoczął treningi kendō w ramach obowiązkowych zajęć w szkole, trenował również jūdō oraz sumō. Jako piętnastolatek został powołany do służby w Cesarskiej Marynarce Wojennej Wielkiej Japonii (jap. Dai-Nippon Teikoku Kaigun), gdzie w dniach 4-8 maja 1942 r. w bitwie na Morzu Koralowym przeszedł chrzest bojowy. Po klęsce Japonii i demobilizacji, Hatakeyama Goro rozpoczyna naukę Kasumi Shin-ryū oraz Kiraku-ryū jū-jutsu u przyjaciela swojego ojca, który z czasem nadaje mu stopień 2 dan.

Kasumi Shin-ryū zostało założone około przełomu XVI i XVII wieku przez Mori Kasuminosuke Katsushige, najwybitniejszego ucznia Araki'ego Mujinsai Minamoto no Hidetsuny (ok.1584-1638) – założyciela Araki-ryū Kempō/Kogusoku (alias Araki-ryū, Araki Mujinsai-ryū, Moro Kobudō Araki-ryū Kempō), szkoły uczącej kompleksowej walki na polu bitwy (jap. sōgo bu-jutsu), która obejmowała również technik aresztowań (jap. torite), przeznaczonych do brania jeńców. Natomiast Kiraku jū-jutsu prawdopodobnie powstała wyniku wyodrębnienia się technik jū-jutsu jako odzielnego systemu z Kiraku-ryū - szkoły typu sōgo bu-jutsu założonej w XV wieku przez Tode Echigo no Kami.

Po śmierci swojego nauczyciela, Goro postanawia poznać Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū, o nauczanie którego poprosił właśnie Sugino Yoshio. Hatakeyama Goro jako rybak wstawał codziennie o czwartej rano, a w południe kończył pracę. Mając pozostałą część dnia wolnego przychodził dużo częściej od innych na praktyki Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū, zostając w końcu asystentem Yoshio.

W roku 1966 Jego Eminencja Higashifushimi Jigō (1910-2014) przewodniczący Dai Nippon Butokukai (Stowarzyszenia Cnoty Wojennej Wielkiej Japonii) przyznało Sugino Yoshio najwyższy tytuł mistrza-seniora w budō (jap. budō-hanshi). Na marginesie wspomnijmy, że JE Higashifushimi Jigō był m.in. opatem Shōren-in - świątyni buddyjskiej w Kioto oraz prezesem Stowarzyszenia Buddyjskich Świątyń w Kioto (jap. Kyōtobukkyōkai), pochodził z linii książęcej Higashifushimi-no-miya, a jego świeckie imię to Kunihide, był bratem cesarzowej Kōjun (jap. Kōjun-kōgō, 1926- 1989) oraz wujem obecnego cesarza Akihito (1933-).

W roku 1975 Hatakeyama Goro otrzymuje od Sugino Yoshio w Tenshin Shōden Katori Shintō-ryūMenkyo Kaiden/9 dan zarejestrowany przez Sōke Iizasa Shuri-no-suke Kinjiro. Tytuł Menkyo Kaiden/9 dan Yoshio nadaje z czasem również swojemu synowi Sugino Yukihiro.

W roku 1977 odbyły się uroczyste pokazy w wykonaniu wielu ekspertów kobudō z okazji 50-lecia Yuishinkan dōjō w Kawasaki. Podobne uroczystości odbyły się w roku 1982 z okazji 55-lecia tego dōjō.

Tego roku również zostaje wydana w trzech częściach książka pt. ,,The Deity and the Sword - Katori Shintō-ryū” (,,Bóstwo i miecz - Katori Shintō-ryū”) autorstwa Ōtake Risuke ucznia Hayashi'eog Yazaemon'a. Risuke był seniorem-nauczycielem (jap. shihan) w dōjō w Narita, a obecnie funkcję tą pełni jego syn Ōtake Nabutoshi.

Ponieważ wyżej zostały wspomniane dwa - obecnie najczęściej wymieniane - ośrodki nauczania Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū w Japonii, to jest Sugino dōjō w Kawasaki oraz Ōtake dōjō w Narita, to nadszedł czas by zadać pytanie: co się stało z wybudowanym przez Iizase Shuri-no-suke Morisade hombu dōjō w Katori? Z ww. książki pt. ,,Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū budō Kyō-han” wiadomo, że w 1941 roku to hombu dōjō istniało, a ze wspomnień Sugino Yoshio wiemy, że jeździł on do niego do roku 1945. O jego dalszych losach jak na razie nie posiadamy informacji. Czy zostało ono zniszczone podobnie jak Yuishinkan w wyniku bombardowań, a może spotkał je inny los?

W roku 1982 Sugino Yoshio otrzymał od Jego Wysokości Księcia Higashikuni Naruhiko (jap. Higashikuni-no-miya Naruhiko Ō, 1887-1990), honorowego prezesa Kokusai Budōin (Międzynarodowej Federacji Sztuk Walk – I.M.A.F.) – japońskiej organizacji promującej budō - 10 dan i tytuł Meijin (mistrza, eksperta).

Od 17-tego do 28 czerwca 1982 roku Yoshio uczył Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū w Anglii, a także w Belgii, Holandii i Francji, a asystentką jego była pani Torigai Yoshi z domu Ozawa, która posiadała tytuł hanshi. Notabene do Francji przyjeżdża on na zaproszenie Alain Floquet – ucznia Mochizuki Minoru w Yoseikan Aikidō.

W lipcu roku 1984 ponownie na zaproszenie Alaina Floquet'a, wraz z panią Miyauchi Eri (obecnie Kusano Eri) - posiadaczki 5-tego dan'a, Yoshio uczył na seminariach przez miesiąc Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū we Francji. W tym samym roku odbyła się - zorganizowana przez Sugino Yoshio - demonstracja kata Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū, prowadzona przez Alain Floquet i jego głównych uczniów, przed Sōke Iizasa Shuri-no-suke Yasusada

8 kwietnia 1985 roku została oficjalnie przekazana Alain'owi Floquet - który z czasem otrzymuje od Sugino Yoshio 7 dan w Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū - decyzja Yoshio o założeniu we Francji filii (jap. shibu) Sugino dōjō oraz powierzeniu Alainowi Floquet funkcji szefa tej filii (jap. shibuchō). Z czasem takie shibu powstaną we Włoszech, Niemczech, Szwajcarii, Norwegi, Danii, Belgii itd..

W czerwcu tego roku Yoshio, w raz z ww. panią Miyauchi Eri, prowadził seminarium z Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū w Los Angeles w USA.

15 września 1985 roku otwarto nowe Yuishinkan dōjō, oparte na konstrukcji stalowej. Stary drewniany Yuishinkan został rozebrany w wyniku prac poszerzających ulice, przy której się znajdował.

W lipcu 1986 roku na zaproszenie francuskiego shibu Yoshio, w raz z panią Eri jako asystętką, prowadził prze pięć tygodni seminaria z Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū we Francji, na których pojawiali się licznie uczniowie nie tylko z Francji, ale również z Włoch, Holandii, Belgii, Szwajcarii, Kanady idt..

W styczniu 1987 roku Yoshio od Kan-in Sumihito (byłego księcia Kan'in-no-miya Haruhito-ō, 1902-1988), prezesa Nippon Budō Kokusai Renmei (Japońskiej Międzynarodowej Federacji Budō) otrzymał tytuł kobudō-meijin (mistrza, eksperta starego budō).

W latach 1987, 1988, 1989, 1990, 1991, 1992 Sugino Yoshio prowadzi seminaria we Włoszech, Holandii, Belgii, Szwajcarii, Kanady oraz Francji [w Paryżu, Vanves, Temple-sur-Lot oraz Lagord w pobliżu La Rochelle] prawie zawsze z shihan Hatakeyama Goro. Na seminariach tych bywał też jego syn shihan Sugino Yukihiro.

W kwietniu 1995 roku w wieku 91 lat Yoshio daje pokaz Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū na ,,Nocy sztuk walki” w Palais Omnisports de Paris-Bercy w Paryżu we Fracji.

13 czerwca 1998 roku w wieku 94 lat umiera Sugino Yoshio. Po tym zdarzeniu Hatakeyama Goro musi opuścić dōjō Yuishinkan w Kawasaki, gdzie pełnił funkcje seniora-nauczyciela pozostawiając je Sugino Yukihiro – synowi zmarłego. On sam zaczyna nauczać w Kamakurze oraz kontynuje nauczanie Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū poza Japonią, poświęcając na to niekiedy kilka miesięcy w roku. Hatakeyama Goro nauczał w takich państwach jak: Francja, Holandia, Włochy, Kanada, Dania, Czechy, Wielkiej Brytanii oraz w latach 2006-2008 odwiedził, na zaproszenie Instytutu Japońskich Tradycji Aikibudō - Kobudō, czterokrotnie Polskę. Lista uczniów Hatakeyama Goro wykracza poza osoby wymienionych krajów, wymieńmy tu np.: Belgów, Duńczyków, Węgrów, Białorusinów, Rosjan itd..

Hatakeyama Goro zmarł w wieku 81 lat w Ōfuna – dzielnicy miasta Kamakura w prefekturze Kanagawa dnia 08 grudnia 2009 r..

Kata oraz jego bunkai.

Wieloletnie doświadczenie Instytutu Japońskich Tradycji Aikibudō - Kobudō w prowadzeniu szkoleń oraz obserwacja praktykujących Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū oraz Aikibudō z różnych krajów, doprowadziło do podjęcia decyzji o ochronie ww. tradycji, polegającej na przekazywaniu kata w sposób bardzo ścisły - wręcz dogmatyczny, stawiając sobie za wzór formy przekazywane przez nauczycieli Instytutu, to jest : Hatakeyama Goro, Sugino Yoshio oraz Mochizuki Minoru będącego nauczycielem Alain'a Floquet. Decyzja ta wynika z tendencji wśród ludzi ćwiczących do dowolnego wykonywania kata, a zatem i tradycji. Za nauczanie kata w ramach Instytutu odpowiada Paweł Jerzy Kliglich - od roku 1992 uczeń Sugino Dōjō, który otrzymał w Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū od: Sugino Yoshio 2 dan – 12 sierpnia 1995 r., Hatakeyama Goro Menkyo Mokuroku – 4 sierpnia 2006 r., Alain Floquet 4 dan – 27 lipca 2005 r. (stopień przyznany niezależnie od Hatakeyama Goro). Paweł J. Kliglich jest jedynym w Polsce nauczycielem z licencją (jap. Menkyo) szkoły Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū.

Obserwując np. zjawisko ciągłego ,,wychodzenia” poza kata i ,,wkładania” w nie walki – pomimo napomnień sensei'a Hatakeyama Goro, który ciągle powtarzał, że kata to nie walka (podobnie dzieje się w Aikibudō, gdzie występują sytuacje wyrywania oraz siłowania się w technikach ) - nasuwa się wniosek, że zjawiska tego typu wynikają z naturalnej potrzeby sprawdzenia czy kata będą działać w realnym starciu oraz chęci ćwiczących do zweryfikowania swoich umiejętności. W ocenie Instytutu powoduje to jednak, że traci na tym przekaz tradycji, który udało się z ogromnym trudem zachować do czasów współczesnych - dzięki staraniom bardzo wielu pokoleń wojowników, będących na drodze budō/bu-jutsu.

Podajmy za przykład próby łączenia praktyki Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū z treningiem kendō, który prawdopodobnie w przeświadczeniu osób tak postepujących, ma wnieść doświadczenia walki do ich szkolenia. Hatakeyama Goro, czy też Otake Risuke podkreślali, że Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū nie ma nic wspólnego z kendō, co widać chocby na przykładzie przyjmowania pozycji. Niestety kendō jako japońska odmiana szermierki sportowej, nie jest w stanie przekazać doświadczeń walki zawartych w kata Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū, a co gorsza może prowadzić do negowania treści w nich zawartej. Dajmy przykład osoby zawansowanej w Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū, która łącząc swoje doświadczenia z kendō, zaczeła twierdzić, że w walce skuteczne jest tylko ciecia ,,men, do, kote, a manewr okkachi nie ma zastosowania”. Kontynując takie podejście, dochodzić można do absurdalnych wniosków, że osoba ćwicząca wspólczesną szermierkę sportową, posiada większą wiedzę oraz umiejetności od zawodowych, średniowiecznych wojowników, majacych doświadczenia z pól bitewnych. To tak jakby mistrz strzelectwa sportowego, zaczął twierdzić, że ma on lepsze kwalifikacje wojskowe od żołnierzy zawodowej służby wojskowej, z doświadczeniem wojennym. Patrząc w ten sposób należało by usunąć z kata wszystkie elementy nie spełniajace wymagań men, do, kote, zaczynając od dwóch pierwszych maki-uchi robionych w powietrze w Itsutsu-no-tachi. Jednak osoba znajaca bunkai tego kata, doskonale wie, że za tymi dwoma cięciami stoi kilka rozwiązań zatrzymania napierajacego przeciwnika, tak samo jak wie ona, że za okkachi kryją się techniki przechodzenia gardy przeciwnka.

W związku z powyższym, 15 listopada 2013 r. w Instytucie Japońskich Tradycji Aikibudō – Kobudō utworzono Laboratorium Kobudō, które m.in. zajmuje się analizą (jap. bunkai) kata pod względem użycia go w realnym starciu - dotyczy to zarówno tradycji rodu Iizasa jak i systemu/szkoły Aikibudō. W Laboratorium staramy się kontynuować nauczanie Hatakeyama Goro, który na pytanie: jeżeli kata to nie walka, to jak jest w walce? - odpowiadał, że w walce bywa różnie i tu demonstrował parę wariantów możliwych w realnej konfrontacji, które wynikały z kata. W Laboratorium Kobudō za prowadzenie ćwiczeń oraz przekazywanie umiejętności odpowiedzialni są Paweł Jerzy Kliglich oraz Adam Wąsowski.

Trening duchowy w Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū.

Analizując działania Iizasa Iga-no-kami Chōi-sai Ienao zauważa się, że trening duchowy jest ważną częścią praktyki bu-jutsu w tradycji Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū. Początek szkoły, jak opisano powyżej, miał związek z praktyką 1000 dniowego odosobnienia na terenie sanktuarium Katori-jingū oraz wynikającym z niego boskim natchnieniem (jap. tenshin sho). To właśnie w połączeniu rzemiosła wojennego z treningiem duchowym należy dopatrywać się tego, że tradycja pozostawiona przez Chōi-sai Ienao - tak jak podobne tradycje wojenne z dalekiego wschodu - dotrwała do czasów obecnych oraz że mamy możliwość ją praktykować. Tu należy odnotować, że tradycyjne rzemiosło wojenne, które nie zawierało w sobie treningu duchowego, nie przetrwało do naszych czasów. Widać to na przykładzie Europy, biorąc pod uwagę choćby polską tradycję rycersko-szlachecką oraz związaną z nia tradycją polskiej szabli, która nie zachowała się mimo jej wysokiego poziomu oraz stosunkowo niedawnego używania jej w polskiej armii, jako broni bojowej.

Trening duchowy w Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū to, specyficzne dla japońskich bushi, wojenne mikkyō (,,techniki ezoteryczne") stanowiące synkretyzm shintō, buddyzmu i taoizmu, gdzie: jako shintō należy rozumieć kult przodków, buddyzm jako naukę o funkcjonowaniu ciała i umysłu oraz jako ćwiczenia duchowe typu mudry, mantry, wizualizacje itp., a taoizm jako naukowo-filozoficzna podstawa szkoły przejawiająca się m.in. w zasadzie In Yo (np. obecnej w nebari) oraz w nauce o pięciu elementach/żywiołach (np. obecnej w nauczaniu Gogyō no Tachi). Istotne jest tu prawidłowe zrozumienie czym jest buddyzm, gdyż definiowanie go pojęciem religia używanym w potocznym rozumieniu przez europejczyka, doprowadza do niewłaściwego zrozumienia podnoszonego tu tematu. Buddyzm opiera się głównie na ćwiczeniach duchowych, które mają doprowadzić adepta do tzw. oświecenia - stanu Buddy, a w chrześcijaństwie podstawą jest wiara w Boga, której celem jest zbawienie. Widoczna róznica w celach wyznaczonych przez te religie, niesie za sobą stosowania odmiennych środków do ich osiągnięcia oraz inne rozumienie pojęcia religii jako takiej. Podajmy tu za przykład Hatakeyama Goro, który codziennie przez godzine praktykował medytację zen, ale na pytanie czy jest buddystą twierdził, że nim nie jest – w chrześcijaństwie rzecz nie dopomyślenia, by praktyka religijna była traktowana jako technika pracy nad sobą i nie wymagała aktywności religijnej – przy czym dodajmy, że takie podejście nie jest zjawiskiem jednostkowym.

W Instytucie Japońskich Tradycji Aikibudō – Kobudō mikkyō traktowane są jako nauki o starożytnym rodowodzie, które można - wzorując się na Chōi-sai Ienao - wykorzystać w ćwiczeniach bu-jutsu. Negowanie, ignorowanie, a nawet naśmiewanie się z treningu duchowego w Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū, w opinii Instytutu jest wielkim błędem, który związany jest z brakiem prawidłowego zrozumienia tego tematu. Przyczyny tego zjawiska są złożone, ale można wskazać na główne czynniki, które je spowodowały. W Japonii w epoce Edo to renesans neokonfucjanizmu, który wyparł buddyzm z roli dominującej oraz narodziny tzw. ,,szkoły narodowej” (jap. kokugaku), nazywanej również ,,szkołą japońską” (jap. wagaku). W epoce Meiji (1868-1912): oddzielenie shintō od buddyzmu (jap. Shinbutsu-Bunri), dążenia do wydalenia buddyzmu z Japonii (jap. haibutsu kishaku) oraz westernizacja. Shinbutsu-Bunri niestety nie ominęło Katori-jingū, na terenie której około roku 1872 zburzono Kongōhou-ji – światynię buddyzmu shingon poświęconą Kanzeon Bosatsu (skt. Avalokiteśvara) – w pobliżu której pochowano Iizasa Iga-no-kami Chōi-sai Ienao. W Europie: nieumiejętna recepcja tych tradycji - przejawiająca się w uproszczeniach, negacji itp., zjawisko sekularyzacji oraz dominujący obecnie w kulturze zachodniej paradygmat „racjonalistyczno-materialistyczny”, który z założenia neguje wszelkie tradycje duchowe oraz przede wszystkim brak u nauczycieli, a zatem i uczniów, choćby podstawowego wykształcenia z buddyzmu, shintō, taoizmu, historii, filozofii oraz kultury dalekiego wschodu!!!

W Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū nie ma potrzeby zostawać shintoistą, buddystą czy taoistą aby korzystać z tradycji w niej zawartej. W szkole można w ogóle nie korzystać z treningu duchowego, tak jak można nie poznawać np. kata naginata-jutsu, ale do jej tradycji duchowych należy mieć szacunek - tak jak do całego jej dorobku – oraz wiedzieć jaki bardzo przyczyniły się tradycje shintō, buddyzmu i taoizmu do powstania oraz istnienia szkoły. Ćwiczenia duchowe w Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū pochodzące z buddyzmu mają inny cel niż ćwiczenia duchowe w samym buddyzmie. Ćwiczenia te mają pomóc m.in. osiągnąć stan nieporuszonego umysłu (jap. fudōshin), a w buddyzmie, jak już wspomniano, osiągnąć oświecenie określane takimi terminami jak: nehan (wyzwolenie z egzystencji), bodai (najwyższe oświecenie), kenshō (wgląd we własną naturę) oraz satori (pojąć/zrozumieć) - vide oświecenie w Zen. W tradycji Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū fudōshin jest związany z sylabą kai reprezentującą Fudō Myōō (skt. Ācalanātha). W buddyzmie w osobie nauczyciela powinno widzieć się samego Buddę Siakiamuniego (ok. 563-483 p.n.e.). W związku z tym, że buddyzm wywarł ogromny wpływ na założyciela i całą tradycję rodu Iizasa, Instytut Japońskich Tradycji Aikibudō – Kobudō stara się postępować w ten sam sposób, tzn. widzieć samego założyciela Czcigodnego Iizasa Chōi-sai Ienao w osobach współczesnych nauczycieli, takich jak Sugino Yoshio, czy Hatakeyama Goro. Taki sposób postrzegania nauczycieli pozwala zachować łączność z założycielem i tradycją szkoły, pomimo tego, że w danym momencie historycznym przekaz może nie być w pełni zamanifestowany.

Przekazne Pawłowi J. Kliglichowi przez Hatakeyama Goro wizerunki Buddy, Sutra Serca (jap. Makahannya haramita shin gyō), dokument i mudry związane ze szkołą Shingon, stały się dla Instytutu Japońskich Tradycji Aikibudō – Kobudō bezcennym materiałem do prowadzonych badań. Dodajmy tutaj, że stosowane przez Hatakeyama Goro terminy w nauce bu-jutsu miały swoje buddyjskie konotacje np. seika tanden. Powyższe przykłady pokazują, że główny nauczyciel Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū w Instytucie - Hatakeyama Goro nie odżegnywał się od spuścizny duchowej szkoły, a dla podkreślenia jej genezy określał on Futsu-nushi-no-Ōkami jako Katori-Ōkami - Wielkiego Ducha Katori. Notabene Sugino Yoshio zwracał uwagę na głębokie mistyczne znaczenie nazw kata.

Na zakończenie dodajmy, że użycie pisma siddham, na znajdującym się w zbiorach Biblioteki Narodowej Parlamentu (jap. Kokuritsu Kokkai Toshokan) w Tokio zwoju Shintō-ryū Densho, daje kolejne świadectwo dużego wpływu tradycji buddyjskich na rzemiosło wojenne średniowiecznej Japonii. Natomiast rozpoczęcie linii przekazu od znaków tenshinshō w zwoju Anazawa Jōken Hidetaka autorstwa Anazawy Tonomonosuke Morihidy (alias Nyūdō Unsai) - założyciela Anazawa-ryū (alias Shintō-ryū), ucznia IV-tego dai sōke Iizasy Yamashiro-no-kami Moritsuny - jasno wskazuje, że ,,boskie natchnienie" (jap. tenshinshō) nie było zwykłym mitem, ale istotnym osiągnięciem, o czym świadczy również pieczęć blokowa z tymi znakiem na końcu linii przekazu ww. zwoju.

Trening duchowy prowadzony jest w ramach LABORATORIUM KOBUDŌ, a odpowiedzialnym za niego jest magister psychologii Adam Wąsowski reprezentujący nurt psychologii transpersonalnej.

Instytut Japońskich Tradycji Aikibudō – Kobudō w jakikolwiek sposób nie ingeruje w światopogląd osób ćwiczących lub współpracujących z Instytutem. Powyższy tekst ma na celu zwróceniu uwagi na to, że w tradycji Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū trening duchowy jest obecny od początku jej istnienia, dlatego trzeba traktować go jako integralną cześć szkolenia tego ryū. W Instytucie nikt nie jest do niczego zmuszany, otrzymuje tylko możliwości, z których może skorzystać lub nie – jest to jego indywidualna decyzja czy to w sferze bu-jutsu, czy w sferze treningu duchowego.

Źródła – patrz „kontakt”

Filmy prezentujące Tenshin Shōden Katori Shintō-ryū:

Powrót

  www.laboratoriumkobudo.pl